Dhamma ທັມມະ

ທັມມະປະຕິບັດ

2006-01-02T03:39:00.000-08:00

ທັມມະປະຕິບັດເພື່ອເປັນປະໂຫຍດໃນປັດຈຸບັນ

Ditthadhammikattha-samvattanika-dhamma
ທິດຖະທັມມິກັດຖາສັງວັດຕະນິກະທັມມາ (Virtues conducive to benefits in the present; virtues leading to temporal welfare)

ທັມມະທີ່ທ່ານກຳລັງຈະອ່ານຢູ່ນີ້ ເປັນຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະບໍຣົມສາດສະດາສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ເປັນທັມມະທີ່ເນັ້ນເຖິງວິຖີການດຳເນີນຊີວິດເພື່ອຄວາມຜາສຸກໃນຊີວິດປັດຈຸບັນ ເຊິ່ງເປັນຫຼັກການດຳເນີນຊີວິດແບບພໍພຽງ ເປັນເສດຖະກິດແບບພື້ນຖານທີ່ພຣະພຸດທະອົງເຄີຍໄດ້ປະກາດເປັນເວລາ ໒໕໔໙ ປີຜ່ານມາແລ້ວ ແຕ່ຍັງບໍ່ລ້າສະໄໝ ບາງຄັ້ງທັມມະບົດນີ້ເຄີຍປະຍຸກໃຊ້ເປັນຄາຖາມະຫາເສດຖີ ຫຼືຫົວໃຈເສດຖີໂດຍເກຈິອາຈາຣຍ໌ຕ່າງໆ ເມື່ອເວລາມີພໍ່ອອກ ແມ່ອອກມາຂໍຄາຖາ ເພິ່ນກໍໄດ້ຈົດໃຫ້ໄປພາວະນາ ບາງຄັ້ງກໍ່ໄດ້ຖືກຈາລຶກລົງໃນຜ້າຍັນ ແຕ່ຄວາມໝາຍທີ່ແທ້ຈິງແລ້ວ(ຕາມແນວຄິດຜູ້ຂຽນ) ມັນເປັນປິດສະໜາທີ່ຕ້ອງການເປີດເຜຍ ເພື່ອເຂົ້າໃຈແກ່ນແທ້ຂອງທັມ ນັ້ນກໍ່ຄືການປະຕິບັດ ຫຼາຍກວ່າການວິງວອນຂໍໃຫ້ຄາຖາມາບັນດານໂຊກລາບໃຫ້ ຖ້າເຮັດເຊັ່ນນັ້ນຢ່າຫວັງເລີຍວ່າຈະຮັ່ງມີ ຫຼືມີຢູ່ມີກິນ ຄາຖາດັ່ງກ່າວມີໃຈຄວາມວ່າ
ອຸ ອະ ກາ ສະ ເຊິ່ງຫຍໍ້ມາຈາກຫົວຂໍ້ທັມມະຕໍ່ໄປນີ້:

1. Utthānasampadā: ອຸດຖານະສັມປະທາ: ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການໝັ່ນ ຄືຂະຫຍັນໝັ່ນພຽນໃນການປະຕິບັດໜ້າທີ່ການງານ ປະກອບອາຊີບອັນບໍລິສຸດ ມີຄວາມຊຳນານງານ ຮູ້ຈັກໃຊ້ປັນຍາສອດສ່ອງ ກວດກາ ຫາອຸບາຍ ສາມາດດຳເນີນການໃຫ້ໄດ້ຜົນດີ: To be endowed with energy and industry; achievement of diligence.
2. Ārakhasampadā: ອາຣັກຂະສັມປະທາ: ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການຮັກສາ ຄືຮູ້ຈັກຄຸ້ມຄອງ ເກບຮັກສາໂພຄະຊັບ ແລະ ຜົນງານອັນຕົນໄດ້ສ້າງໄວ້ແລ້ວ ດ້ວຍຄວາມຂະຫຍັນໝັ່ນພຽນ ໂດຍຊອບທັມ ໂດຍກຳລັງງານຂອງຕົນ ບໍ່ໃຫ້ເປັນອັນຕະລາຍຫຼືເສື່ອມເສຍ.
3. Kalyānamittatā: ກັນລະຍານະມິຕຕະຕາ: ຄົບຄົນດີເປັນມິດ ຮູ້ຈັກເລືອກຄົບເພື່ອນທີ່ດີ ໝາຍເຖິງຜູ້ທີ່ບໍ່ພາໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມ ເລືອກຄົບຫາສົນທະນານຳທ່ານຜູ້ຮູ້ ຜູ້ມີປະສົບການ ເພື່ອຖອດຖອນບົດຮຽນດີໆຈາກທ່ານ ເຊິ່ງເປັນຜູ້ມີ ສີນ ຈາຄະ(ເສຍສະຫຼະ) ມີປັນຍາ good company; association with good people.

4. Samajīvitā: ສະມະຊີວິຕາ: ມີຄວາມເປັນຢູ່ເໝາະສົມ ຄືຮູ້ຈັກກຳນົດລາຍໄດ້ ແລະລາຍຈ່າຍລ້ຽງຊີບແຕ່ພໍດີ ບໍ່ໃຫ້ຝືດເຄືອງຫຼືຟຸມເຟືອຍ ໃຫ້ລາຍໄດ້ເໜືອລາຍຈ່າຍ ມີປະຫຍັດມ້ຽນໄວ້: balanced livelihood; living economically.

ທັມມະຂໍ້ນີ້ເອີ້ນກັນສັ້ນໆວ່າ ທິດຖະທັມມິກັດຖະ ແປວ່າປະໂຫຍດ ສະນັ້ນ ເມື່ອທ່ານໃດລອງເອົາໄປປະພຶດປະຕິບັດ ແນ່ນອນວ່າຈະເກີດປະໂຫຍດໂດຍແທ້ຢ່າງບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ.

******************
ອ່ານຕື່ມຫົວຂໍ້ທີ່ຄ້າຍຄືກັນທີ່:

http://www.budsir.org/Part2_2.htm
http://www.concentration.org/_singapore.html
http://buddhistinformation.com/sammaditthi_dipani.htm

ອ້າງອີງ:

P.A Payutto, Dictionary of Buddhism, 11th Ed, Bangkok: 2545

ຄວາມປິຕິແຫ່ງພຸດທະ

2005-12-25T03:27:00.000-08:00

ຖ້າວ່າສິ່ງທັງປວງເປັນອະນິດຈັງ ເປັນທຸກ ແລະ ເປັນສິ່ງບໍ່ແມ່ນຕົວຕົນ ແລະແລ້ວສິ່ງໃດເປັນສິ່ງບົ່ງບອກສະພາວະທັມນັ້ນ? ມີຊາຍຄົນໜຶ່ງ ກຳລັງສັງເກດເບິ່ງສາຍນ້ຳໄຫຼ ຖ້າຫາກວ່າລາວບໍ່ປາດຖະໜາໃຫ້ນ້ຳໄຫຼຕາມທຳມະຊາດຂອງມັນ ເພື່ອປ່ຽນແປງທຳມະຊາດທີ່ບໍ່ອາດຢຸດນິ້ງໄດ້ ເຂົາຈະຕ້ອງເປັນທຸກຢ່າງມະຫັນ. ອີກຊາຍຄົນໜຶ່ງເຂົ້າໃຈວ່າ ທຳມະຊາດຂອງນ້ຳຈະຕ້ອງໄຫຼຢູ່ຢ່າງນັ້ນ ບໍ່ວ່າລາວຈະມັກ ຫຼືບໍ່ມັກໃຫ້ມັນໄຫຼ ໂດຍເຫດນີ້ ລາວຈິ່ງບໍ່ທຸກ. ເພື່ອຢາກຮູ້ສະພາວະດັ່ງກະແສນ້ຳນີ້ ຄວາມບໍ່ທ່ຽງຂອງຄວາມສຸກ ຄວາມບໍ່ມີຕົວຕົນ ຈຳເປັນຕ້ອງສະແຫວງຫາສິ່ງທີ່ທ່ຽງແລະປາສະຈາກທຸກ ເພື່ອສະແຫວງຫາຄວາມສຸກທີ່ແທ້ຈິງໃນໂລກ.

"ເມື່ອນັ້ນ", ອາດມີບາງຄົນຖາມວ່າ,"ຄວາມໝາຍຂອງຊີວິດແມ່ນຫຍັງ?"ອາຕະມາບໍ່ສາມາດບອກທ່ານໄດ້. ເປັນຫຍັງທ່ານຕ້ອງກິນ? ທ່ານກິນກໍ່ເພື່ອຈະບໍ່ໄດ້ກິນອີກ ທ່ານເກີດມາເພື່ອວ່າຈະບໍ່ຕ້ອງເກີດອີກ.

ເມື່ອເວົ້າເຖິງສະພາວະຄວາມເປັນຈິງຂອງສິ່ງທັງປວງ ຄວາມຫວ່າງເປົ່າ ຫຼື ສຸນຍະຕາ ມັນຍາກທີ່ຈະອະທິບາຍ ເມື່ອເວລາຟັງເທດແລ້ວ ເຮົາຈະຕ້ອງປະຕິບັດເພື່ອເຂົ້າໃຈ. ເປັນຫຍັງເຮົາຈິ່ງຕ້ອງປະຕິບັດ ຖ້າບໍ່ມີຄຳວ່າ ເປັນຫຍັງ ເຮົາກໍຈະພົບຄວາມສຸກ. ຄວາມທຸກກໍ່ຈະບໍ່ຕິດຕາມບຸກຄົນຜູ້ປະຕິບັດໄດ້ເຊັ່ນນີ້.

ຂັນທັງ ໕ ເປັນເໝືອນຂ້າຕະກອນ ຫາກເມື່ອໃດຢຶດຕິດກັບຮ່າງກາຍ ພວກເຮົາຈະເກີດອຸປະທານທີ່ໃຈ ແລະໃນທາງກັບກັນ. ພວກເຮົາຈະຕ້ອງຢຸດຟັງຄວາມໃຈຂອງເຮົາ ໃຊ້ສີນເພື່ອຂົ່ມໃຈ ເພື່ອສັງວອນລະວັງ ແລະເພື່ອສະຕິທີ່ຕັ້ງໝັ້ນ. ແລ້ວທ່ານກໍ່ຈະເຫັນການເກີດຂື້ນຂອງຄວາມສຸກ ແລະຄວາມທຸກ ແລະພະຍາຍາມບໍ່ຄ້ອຍຕາມທັງສອງຢ່າງນີ້ ຮູ້ແຈ້ງວ່າ ສັບພະສິ່ງເປັນອະນິດຈັງ ເປັນທຸກ ແລະເປັນຂອງບໍ່ມີຕົວຕົນ. ຮຽນຮູ້ຄວາມສະມະຖະ(ຄວາມທຸ່ນທ່ຽງ, ຄວາມນິ້ງແຫ່ງຈິດ) ໃນຄວາມສະມະຖະນີ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມປິຕິສຸກແຫ່ງພຸດທະ.

ແປໂດຍ: ປະທີບທັມ

The Joy of the Buddha

2005-12-23T19:42:00.000-08:00

If all is impermanent, unsatisfactory, all selfless, then what is the point of existence? One man watches a river flow by. If he does not wish it to flow, to change ceaselessly in accord with its nature, he will suffer great pain. Another man understands that the nature of the river is to change constantly, regardless of his likes and dislikes, and therefore he does not suffer. To know existence as this flow, empty of lasting pleasure, void of self, isto find that which is stable and free of suffering, to find true peace in the world.
"Then," some people may ask,"What is the meaning of life? Why are we born?" I cannot tell you. Why do we eat? You eat so that you will not have to eat anymore. You are born so that you will not have to be born again.
To speak about the true nature of things, their voidness or emptiness, is difficult. Having heard the teachings, one must develop the means to understand.
Why do we practice? If there is no why, then we are at peace. Sorrow cannot follow the one who practices like this.
The five aggregates are murderers. Being attached to body, we will be attached to mind, and vice versa. We must cease to belive our mind. Use the precepts and calming of the heart to develop restraint and constant mindfulness then you will see happiness and displeasure arising and not follow either, realizing that all states are impermanent, unsatisfactorym and empty. Learn to be still. In this stillness will come the true joy of the Buddha.
---------------
Source: Jack Kornfield & Paul Breiter,A Still Forest Pool, the Insight Meditation of Ajahn Chah, Taiwan:1987

Lao Version will come soon!!

ກັນລະຍານະທັມ Qualities of Good Friend

2005-12-14T04:51:00.000-08:00

Welcome to the Buddha's Teachings

ທ່ານທັງຫລາຍທີ່ຢາກຄອງຄວາມເປັນມິດທີ່ດີ ແລະຢາກມີເພື່ອນທີ່ດີ ເພື່ອດຳລົງຄວາມເປັນມິດຕະພາບອັນຍາວນານ ຄວນຈະມີຄຸນນະທັມບາງຢ່າງທີ່ມີໄວ້ເພື່ອເປັນສິ່ງຜູກໃຈເພື່ອນ ແລະອີກຢ່າງໜຶ່ງກໍ່ເພື່ອສຳຫລວດເບິ່ງຕົນເອງວ່າ ເຮົາມີຄຸນສົມບັດອັນພຽງພໍຫລືບໍ່ ທີ່ຈະເປັນເພື່ອນທີ່ດີກັບຄົນທີ່ເຮົາຄົບ ໃນທາງພຣະພຸດທະສາດສະໜາມີທັມມະທີ່ ຄວນສຶກສາຢຸ່໗ ເອີ້ນວ່າກັນລະຍານະທັມມີດັ່ງນີ້.
1. ປິໂຍ: piyo: lovable; endearing.ເປັນຄົນໜ້າໄວ້ໃຈ ໜ້າຮັກ ເປັນຄົນຄວນເຂົ້າໄປສຶກສາໄຕ່ຖາມ ເພື່ອຮ່ຳຮຽນນຳ.
2. ຄຣຸ: Garu: esteemable; respectable; venerable. ໜ້າເຄົາຣົບ ເປັນຄົນທີ່ແະພຶດສົມຄວນແກ່ສະພາວະຂອງຕົນເອງ ຮູ້ສຶກອົບອຸ່ນໃຈເມື່ອໄດ້ຢູ່ໃກ້ ເປັນທີ່ເພິ່ງປອດໄພ.
3. ພາວະນີໂຍ:Bhāvanīyo: adorable; cultured; emulable ເປັນຕາໜ້າຍົກຍ້ອງ ແລະອອນຊອນໃຈເມື່ອໄດ້ຢູ່ໃກ້ ຄົນທີ່ມີຄຸນສົມບັດດີ ເປັນຜູ້ມີຄຸນນະວຸດ ຄືຄວາມເປັນຜູ້ໃຫຍ່ ເປັນຄົນມີຄວາມຮູ້ ພູມປັນຍາທີ່ແທ້ຈິງ ຄົນປະເພດນີ້ອາດຈະໝາຍເຖິງຄູອາຈານຜູ້ທີ່ທຳໜ້າທີ່ໃຫ້ການສິດສອນແກ່ນັກຮຽນ ສົມຄວນທີ່ຈະສັນລະເສີນແລະພູມໃຈ.
4. ວັຕຕາ ຈະ: Vattā ca: being a counsellor ເປັນຄົນຮູ້ຈັກເວົ້າຈາຢ່າງມີເຫດຜົນ ຮູ້ຈັກກາລະເທສະໃນການເວົ້າ ເປັນທີ່ປຶກສາທີ່ດີໃນຍາມເພື່ອນມີບັນຫາ ແລະສາມາດອະທິບາຍເຫດຜົນໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ຢ່າງແຈ້ມແຈ້ງ.
5. ວະຈະນັກຂະໂມ: Vacanakkhamo: ເປັນຄົນທີ່ມີຄວາມອົດທົນຕໍ່ຖ້ອຍຄຳຂອງເພື່ອນ ແລະພ້ອມທີ່ຈະໃຫ້ຄຳປຶກສາເວລາເພື່ອນປະເຊີນກັບບັນຫາ ອົດທົນຕໍ່ຄຳວິພາກວິຈານ ບໍ່ເບື່ອແລະງຸດງິດໃຈ.
6. ຄຳພີຣັນຈະ ກະຖັງ ກັຕຕາ: Gambhīranca katham kattā: able to deliver deep discourses or to treat profound subjectສາມາດອະທິບັນຫາທີ່ສັບຊ້ອນໄດ້ຢ່າງລະອຍດເລິກເຊິ່ງ ແລະເຮັດໃຫ້ຜູ້ຟັງຮຽນຮູ້ເລື່ອງລາວທີ່ລະອຽດກວ່າເກົ່າອີກ.
7. ໂນ ຈັດຖາເນ ນິໂຍຊະເຢ: No catthāne niyojayeບໍ່ຊັກນຳເພື່ອນໄປໃນທາງທີ່ດີ ຜູ້ຊັກຈູງໃນທາງຈິບຫາຍຄືທາງເສື່ອມ.
*************************
Reference: Dictionary of Buddhism, P.A. Payutto, Bangkok:2545